ایمپلنت دندان یک روش مطمئن و دائمی برای جایگزین کردن دندانهای از دست رفته است. با این حال بسیاری نسبت به آن ذهنیت روشنی ندارند و مهمترین سوالشان این است که آیا ایمپلنت دندان عوارض دارد یا خیر؟ در این مطلب سعی شده است با بررسی نقش معاینات تخصصی و عوارض طبیعی و موقتی ایمپلنت به این سوال پاسخ داده شود.
ایمپلنت دندان چیست و چگونه انجام میشود؟
همانطور که گفته شد ایمپلنت یک روش دائمی است برای جایگزین کردن دندانهایی که به دلایل مختلف از جمله عفونت، پوسیدگی شدید، شکستن یا موارد دیگر از دست رفتهاند. در طراحی نوین ایمپلنتها، سعی شده سطوحشان طوری ساخته شود که بیشترین سازگاری بیولوژیک را با بدن داشته باشند و تا جای ممکن از احتمال عفونت، التهاب و وارد شدن آسیب به دندانهای مجاور کاسته شود. ایمپلنتها توسط جراح متخصص در فک بالا یا پایین قرار گرفته و محکم میشوند پس از آن روکش موقت روی پایه ایمپلنت قرار میگیرد. در ادامه اجزای اصلی و مراحل انجام آن توضیح داده شده است.
اجزای اصلی ایمپلنت دندان
به طور کلی ایمپلنت از ۳ قطعه اصلی تشکیل شده که در کنار هم به عنوان یک دندان واحد عمل میکنند. این سه بخش به این ترتیب هستند:
پایه یا فیکسچر: این بخش در نقش ریشه دندان مهمترین بخش ایمپلنت است که در استخوان فک جایگذاری میشود. معمولاً این قطعه از جنس تیتانیوم ساخته میشود تا بهتر به استخوان فک جوش بخورد.
اباتمنت یا رابط بین پایه و روکش: این قطعه که حکم تکیهگاه را نیز دارد یک قطعه واسط کوچک است که پس از جوش خوردن فیکسچر به استخوان روی آن پیچ میشود. سر این قطعه بیرون از لثه قرار میگیرد تا روکش دندان روی آن قرار بگیرد.
پروتز یا روکش: این قسمت تاج دندان است که دقیقاً به شکل دندان طراحی و ساخته میشود و سفید رنگ و سرامیکی است. این قطعه روی اباتمنت چسبانده یا پیچ میشود و بسیار اهمیت دارد از چه مواد اولیهای ساخته شده؛ چرا که در جویدن و زیبایی کارایی مهمی دارد.
مراحل انجام ایمپلنت دندان
کاشت ایمپلنت یک درمان چند مرحلهای است که طی یک بازه زمانی مشخص انجام میشود چرا که نیاز است بین فلز فیکسچر و استخوان فک پیوند محکم و درستی شکل بگیرد. به طور کلی میتواند فرآیند کاشت ایمپلنت را در ۵ مرحله تقسیم بندی کرد:
-
معاینه و بررسی وضعیت استخوان
-
کاشت پایه یا فیکسچر
-
دوره انتظار برای جوش خوردن پایه به استخوان
-
قالبگیری
-
نصب روکش یا تاج دندان
عوارض احتمالی ایمپلنت دندان
یکی از موفقترین درمانهای دندانپزشکی، ایمپلنت است که عوارض شدیدی به همراه ندارد اما اگر توسط متخصص انجام نشود بیمار را با خطرات جدی روبرو میکند. در غیر این صورت عوارض طبیعی و کوتاه مدتی وجود دارد که برای همه بیماران بروز پیدا میکند.
عوارض کوتاهمدت بعد از کاشت ایمپلنت
به طور کلی کاشت ایمپلنت با عوارضی کوتاه مدتی همراه است که بین ۷ تا ۱۰ روز اول بعد از کاشت بروز و سپس به طور طبیعی فروکش کند. این عوارض عبارتند از:
احساس درد: به طور معمول درد پس از «بیحسی طبیعی» احساس شده و اوج آن در ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول است.
التهاب لثه: این یک واکنش طبیعی به برش جراحی است که روز دوم و سوم به حداکثر میرسد و سپس کاهش مییابد.
خونریزی جزئی و خون آبه: به طور معمول در ۲۴ ساعت اول دیدن خون آبه طبیعی است اما اگر خونریزی شدید بود و با گذاشتن گاز استریل در ناحیه جراحی نیز بند نیامد حتماً به متخصص اطلاع داده شود.
عوارض بلندمدت ایمپلنت دندان
عوارض بلند مدت ایمپلنت آن دسته عوارضی هستند که بین چند ماه تا چند سال خود را نشان میدهند و بستگی به نوع ایمپلنت، شرایط جسمی فرد، عملکرد متخصص و مراقبتهای پس از ایمپلنت بستگی دارد. این موارد به این شرح هستند:
عوارض ایمپلنت در افراد با بیماریهای زمینهای
عوارض و ریسک درمانهایی که با جراحی و خونریزی همراه هستند در افرادی با بیماری زمینهای نسبت به افراد معمول بیشتر است. بنابراین افراد مبتلا به بیماریهای قلبی- عروقی، پوکی استخوان، دیابت و بیماران خود ایمنی، کلیوی و کبدی و دارای اختلال در انعقاد خون، به دلیل ضعف سیستم ایمنی پس از ایمپلنت با چالش و عوارض بیشتری درگیر هستند. به طور کلی می توان گفت عوارض ایمپلنت در این افراد به این ترتیب است:
-
عفونت اطراف ایمپلنت
-
جوش نخوردن استخوان و ایمپلنت به یک دیگر
-
تاخیر در ترمیم زخم
-
درد، خونریزی و تورم بیش از چند روز
-
وارد شدن آسیب به عصب
-
بروز مشکلات سینوسی در ایمپلنتهای فک بالا در موارد نادر
عوامل مؤثر در بروز عوارض ایمپلنت دندان
افرادی که به بیماریهای زمینهای مبتلا هستند در صورت بررسی دقیق و تشخیص متخصص میتوانند این درمان را انجام دهند. در مورد افراد معمولی که مشکلی در ترمیم استخوان و بافت ندارند بیتوجهی به این موارد زمینهساز بروز عوارض یاد شده بعد از ایمپلنت میشوند:
مهارت و تجربه دندانپزشک
در صورتی که برای انجام ایمپلنت به متخصص بیتجربه و یا غیرمتعبر مراجعه کنید با احتمال بالا با انتخاب تکنیک جراحی نامناسب یا قرار ندادن ایمپلنت در موقعیت درست و استریل نبودن محیط وابزار، انتخاب نامناسب نوع و اندازه ایمپلنت و وارد آوردن آسیب به سینوس یا عصب، مشکلات و عوارض بسیاری برای شما ایجاد خواهد شد.
کیفیت برند ایمپلنت دندان
کیفیت و اعتبار ایمپلنتهای دندانی بر اساس جنس و ساختار سطح ایمپلنت، شکل و طراحی پیچ، سیستم اتصال با اباتمنت و استانداردهای تولید و کنترل کیفیت مشخص میشود. هر چقدر نمره کسب شده ایمپلنت مورد نظر در موارد یاد شده بالاتر باشد عملکرد آن بهتر بوده و عوارض کمتری برای بیمار به همراه خواهد داشت. بنابراین مشخص است که انتخاب ایمپلنت از یک برند بیکیفیت میتواند مشکلاتی مانند عدم جوش خوردن آن به استخوان، عدم پایداری اتصالات، ریسک عفونت و التهاب بالا و ناهماهنگی یا هماهنگی بسیار ضعیف با اجزای مختلف را به همراه داشته باشد.
رعایت مراقبتهای بعد از ایمپلنت
در کنار برند ایمپلنت و مهارتها و دانش متخصص ایمپلنت مراقبتهای بعد از این درمان هم در پیشگیری از عوارض احتمالی نقش بسیار مهمی دارند.
به طور کلی در صورت عدم رعایت این موارد فرد با عوارضی چون عفونت التهاب لثه، عدم جوش خوردن و لق شدن مواجه خواهد شد:
-
مسواک زدن و رعایت بهداشت به صورت روتین
-
خوردن غذاهای نرم که فشاری روی ایمپلنت و دندان ها وارد نمی کنند.
-
لمس نکردن محل جراحی با زبان یا دست
-
خوابیدن اصولی طبق دستور و توصیه متخصص
-
مصرف داروها طبق دستور متخصص
-
پرهیز از سیگار و قلیان
-
مراجعه به موقع برای معاینه و پیگیری درمان
چگونه میتوان عوارض ایمپلنت دندان را کاهش داد؟
در افرادی که دارای بیماریهای زمینهای و خاص هستند همه چیز به تشخیص پزشک و متخصص ایمپلنت بستگی دارد. اما در افرادی که با بیماری خاصی درگیر نیستند تنها راه جلوگیری از عوارض ایمپلنت و کاهش آن رعایت مواردی است که پیشتر به تفصیل گفته شد و در ادامه هم به صورت موردی مرور خواهند شد:
-
انتخاب متخصص ایمپلنت مجرب و معتبر که درصد بالایی از مراجعانش از کاشت ایمپلنت توسط او راضی باشند.
-
انتخاب ایمپلنت مناسب از برند معتبر و با کیفیت که دارای پشتیبانی پس از فروش باشد.
-
رعایت موارد توصیه شده از سوی دندانپزشک پس از ایمپلنت و مراقبت دقیق از آن.
آیا ایمپلنت دندان برای همه مناسب است؟
اگر بخواهیم به این سوال، کوتاه پاسخ دهیم باید بگوییم نه، اما اینطور نیست. ایمپلنت برای طیف وسیعی از افراد مناسب است مگر این که یکی از موارد زیر شامل حالشان بشود:
-
نوجوانان و افرادی که هنوز رشد فکشان کامل نشده
-
افرادی که به دیابت کنترل نشده مبتلا هستند.
-
افراد مبتلا به بیماری قلبی و ایمنی شدید
-
افرادی که پوکی استخوان شدیدی دارند و یا داروهای خاص مصرف می کنند.
-
کسانی که در ناحیه فک پرتودرمانی داشتند.
-
افراد داری ضعف شدید در بهداشت دهان
-
افراد مبتلا به اعتیاد شدید به مواد مخدر، سیگار و قلیان
چه افرادی کاندیدای مناسب ایمپلنت هستند؟
به طور معمول ایمپلنت مناسب افرادی است که علاوه بر سلامت عمومی خوب، عدم ابتلا به بیماریهای کنترل نشده و دارا بودن استخوان فک کافی و قوی، یک یا چند دندان از دست رفته دارند.
موارد منع انجام ایمپلنت دندان
همانطور که میدانید ایمپلنت در مواردی که شرایط جسمی و عمومی بیمار خاص باشد توصیه و یا انجام نمیشود. این موارد عبارتند از:
-
دیابت کنترل شده اما با ریسک بالا
-
فشار خون بالا با کنترل نامنظم
-
مصرف دارویهای بیس فسفونات یا داروهای مشابه
-
پوکی استخوان
-
پرتو درمانی یا سابقه آن در ناحیه فک
-
مشکل انعقاد خون
-
مصرف داروهای رقیق کننده خون
آیا عوارض ایمپلنت دندان نگرانکننده است؟
به طور معمول عوارض ایمپلنت دندان خفیف و موقتی است و در صورت بروز جای نگرانی ندارند اما در صورتی که به جز کمی درد و ناراحتی و یا تورم و کبودی اطراف ایمپلنت عفونتی دیده شود یا التهاب لثه بیش از حد معمول بود بهتر است حتما به متخصص مراجعه شود. در موارد نادر جوش نخوردن ایمپلنت به استخوان و وارد شدن آسیب به عصب یا سینوس از عوارض شدید ایمپلنت است که برای درمان و جبران آن سریعا باید اقدام شود.
مقایسه مزایا و معایب ایمپلنت دندان
مهمترین موردی که می توان جز معایب ایمپلنت در نظر گرفت هزینه نسبتا بالای این درمان به همراه فرآیند چند ماهه آن برای رسیدن به نتیجه است.
در کنار این معایب، موارد زیر نیز از مزایای آن محسوب میشود:
-
جایگزین دائمی و دوام بالا
-
بهبود ظاهر، جویدن و حرف زدن
-
حفظ استخوان فک و جلوگیری از تحلیل آن
-
محافظت از دندانهای مجاور
بدون دیدگاه